Yılbaşı atığı, bayram sezonunun kaçınılmaz sonucudur. Noel ve yılbaşı sezonu geldi ve bunun ne demek olduğunu biliyorsunuz: neşeyi artırma, sevdiklerimizle vakit geçirme ve devasa miktarda atık üretme zamanı. Yılbaşı belki yılın en harika zamanı; ama aynı zamanda üretilen ve atılan atık hacminin arttığı en savurgan dönemlerden biri.
Tatiller aile ve arkadaşlarla kutlama zamanıdır ve bu çok israf içerebilir. Tatil döneminde sık sık dışarıda yemek yer, partilere gideriz. Arkadaşlarımıza ve ailemize hediyeye fazla harcarız, tanıdığımız herkese yılbaşı kartı göndeririz. Alışveriş caddeleri “yılbaşı fırsatları”yla bizi cezbeder; pahalı görünümlü ambalajlara sarılmış parlak hediyelik eşya, ev dekorasyonu ve bayram tatlıları almamızı teşvik eder. Bunların büyük kısmı ne yazık ki çevreye zarar verdiği düzenli depolama alanlarına gider. Gelenek ve kutlamalarla dolu bu sezon her geldiğinde devasa miktarda atık oluşması şaşırtıcı değil.
Tatil sezonunda oluşan ek atık
Yılbaşı “dünyanın en büyük yıllık çevre felaketi” olarak anılıyor; hepimiz kirlilik ve ürettiğimiz atık açısından büyük bir etki yaratıyoruz. Bazı ailelerin tatil sezonunda gelirlerinin %60 fazlasını harcadığı ve %30 daha fazla ev atığı ürettiği tahmin ediliyor. Bayram yemeği atıkları, kurdeleler, ambalajlar, alışveriş poşetleri ve hediye kâğıdıyla dolu çöp kutuları düzenli depolama alanlarına haftada ek 1 milyon ton katkıda bulunuyor.
Tüketiciler olarak eylemlerimizin çevresel etkisi ve sürdürülebilirliği konusunda giderek daha duyarlıyız; yılbaşı da farklı değil. Yılbaşı döneminde 125.000 ton plastik ambalaj atığı oluştuğu tahmin ediliyor; oyuncak plastik ambalajları ve ay takvimi tepsileri en kötü suçlular. Her yıl ortalama 228.000 mil (yaklaşık 367.000 km) hediye kâğıdı çöpe atıyoruz; bu, Ay’a kadar kâğıt kaplamaya neredeyse yetecek bir miktar.
Yılbaşı sezonunda atığı azaltma
Yılbaşı çoğu insana neşe getirirken düzenli depolamaya çok daha fazla katı ve plastik atık, çevreye zarar ve ortalama bir aileye ek borç da getirir. Bayram döneminde doğru katı atık yönetimi uygulamak çok daha önemlidir. İpuçları:
- Hediye kâğıdı: hediyeleri sarmak için biyolojik olarak parçalanabilen kâğıt, çuval bezi ve kumaş kullanın. Çoğu kraft kâğıt geri dönüştürülebilir ve kompostlanabilir; ağartılmadığı için üretiminde en az kimyasal işlem görür. Gazete veya dergi sayfalarını kullanmak ya da elinizdeki hediye kâğıdı ve poşetleri yeniden kullanmak da eğlencelidir.
- Hediyeler: dayanıklı, yeniden kullanılabilir ürünler arayın ve alışveriş merkezindeki son “akıma” direnin. Kaç mood ring ve pet rock’ın çöpe gittiğini düşünün!
- Yılbaşı ağaçları: gerçek ağaçlar eve bayram havası katsa da istatistiklere göre tatilden sonra kompost olabilecek 250 ton ağaç atılıyor. Bu yıl ağaç kiralamayı düşünün; ülke genelinde şirketler ve fidanlıklar bu hizmeti sunuyor. Bir diğer seçenek, yıllarca saklayabileceğiniz saksılı bir ağaç almak. Her yıl ortalama 7 milyon yılbaşı ağacı düzenli depolamaya gidiyor ve 100.000 tonun üzerinde sera gazı üretiyor.
- El yapımı hediyeler: evde pişmiş kurabiye, ekmek veya reçel, bir bitki ya da ağaç. Hiç atık oluşturmayanlar: sinema, tiyatro veya konser bileti, restoranda akşam yemeği. “Tüketilenler”: el yapımı mumlar, sabunlar veya gelecek yılın bahçesi için tohumlar.
- Dekorasyon: plastik süsler yerine cam, ahşap, metal ve doğal süsleri seçin. Kendi doğal veya yeniden değerlendirilmiş süslerinizi yapmak eğlenceli bir etkinliğe bile dönüşebilir.
- Bayram sofrası: yeniden kullanılabilir tabak ve bardaklar, seramik ve metal sofra takımları tercih edin. Arkadaşları ve aileyi kendi bardağını getirmeye teşvik etmek veya mevcut takıma ikinci el mağazalardan ek tabak ve bardak bulmak da atığı azaltır.
Yılbaşını yılın en harika zamanı olarak koruyalım ve en savurgan zamanı olmasını engelleyelim. Avrupa Komisyonu’nun atık sayfasına da göz atın. Bayram sezonunda bile atığı yönetme biçiminizi değiştirmek için Evreka çözümlerine göz atın; bizimle iletişime geçin.
