Pay As You Throw (PAYT), in Nederland bekend als DIFTAR, is een slimme manier om gemeentelijk afval aan te pakken. Er is geen planeet B, en die hebben we ook niet nodig: laten we ons huis hier beter maken. Leven gaat al lang niet meer alleen over consumeren om te overleven. De formule “nemen, gebruiken, weggooien” is een vast onderdeel van ons dagelijks leven geworden en neemt steeds meer ruimte in. Hoe meer we kopen, hoe meer we weggooien, en hoe vuiler het wordt. Duurzaam kopen helpt, maar nul afval is niet haalbaar. Steden ontwikkelen daarom slimme methoden zoals Pay As You Throw.
PAYT en gemeentelijk afval: wat levert het op?
Het is aan ons, burgers en beleidsmakers, om de schade te beperken die ontstaat door mensen die niets doen om het te verminderen. Beheer van vast stedelijk afval omvat het inzamelen, verwerken en afvoeren van materiaal dat zijn doel heeft verloren. Verkeerde verwerking zorgt voor onhygiënische omstandigheden, milieuvervuiling en de verspreiding van ziektes. Pay As You Throw is een van de nieuwste en meest waardevolle methoden om dat te voorkomen.
PAYT is een tariefsysteem waarbij de afvalheffing evenredig is met de hoeveelheid restafval die burgers aanbieden. Het past het principe “de vervuiler betaalt” toe en moedigt afvalscheiding voor goede recycling aan terwijl het restafval afneemt. Er zijn veel vormen van PAYT, maar niet alle zijn even succesvol; vooral traditionele methoden kennen nadelen.
Welke soorten PAYT-programma’s zijn er?
PAYT-programma’s vallen uiteen in drie categorieën, op basis van de hoeveelheid afval.
Volledige eenheidsprijs
Gebruikers betalen vooraf voor alle afval dat ze willen laten ophalen door een label, een persoonlijke zak of een container van een bepaalde grootte te kopen.
Gedeeltelijke eenheidsprijs
De gemeente bepaalt een limiet aan zakken of containers die uit belastinggeld worden opgehaald. Wie meer aanbiedt, koopt extra PAYT-zakken of containers.
Variabel tarief
Gebruikers huren een container in verschillende maten (soms tot vijf), waarbij de prijs afhangt van de hoeveelheid afval.
Welke implementatiemethoden zijn er?
Volumegebaseerd
Handig wanneer de heffing afhangt van het aantal geleegde containers.
Zakgebaseerd
Geschikt wanneer de heffing afhangt van het aantal gebruikte afvalzakken, bijvoorbeeld als alleen afval in vooraf betaalde zakken wordt opgehaald.
Gewichtsgebaseerd
Nuttig wanneer de heffing afhangt van het gewicht van het afval in een container.
Frequentiegebaseerd
Systemen die rekenen op basis van hoe vaak een container wordt aangeboden. Autoriteiten kunnen dit combineren met volume- of gewichtsgebaseerde systemen.
Welk type PAYT ook wordt gebruikt, de inzamelinfrastructuur voor gescheiden fracties moet gebruiksvriendelijk en efficiënt zijn en zoveel mogelijk afvalsoorten dekken. Ook de deelname van inwoners is cruciaal, want zo worden illegaal storten en afvalverplaatsing naar gebieden zonder PAYT voorkomen.
PAYT-succesverhalen wereldwijd
Zuid-Korea
In 1995 voerde Zuid-Korea een zakgebaseerd PAYT-systeem in, wat het volume restafval sterk verminderde. Volgens deskundigen heeft Zuid-Korea mede dankzij PAYT een van de hoogste recyclingpercentages ter wereld.
New Hampshire
Recyclen loont: hoe meer u recyclet, hoe minder restafval u betaalt. Steden in New Hampshire die PAYT invoerden, zagen de afvalverwerking aanzienlijk dalen. De stijging van het recyclingpercentage was er niet statistisch significant, wat betekent dat mensen minder afval produceerden in plaats van het te verschuiven naar recycling, ook een gewenst resultaat.
Maia
Volgens de EU heeft een uitgebreide inzameldienst in de Portugese stad Maia de recycling met 33% verhoogd, dankzij PAYT met huis-aan-huisinzameling en elektronische registratie van afval. Zie ook het afvalbeleid van de Europese Commissie. De voordelen:
- schonere straten en daardoor betere gezondheids- en veiligheidsnormen;
- een eerlijk systeem waarin men betaalt naar hoeveelheid en scheiding van het afval;
- meer banen in de recyclingsector;
- minder niet-recyclebaar afval, dus minder ophaalrondes en lagere brandstof- en arbeidskosten.
Kortom, PAYT is een krachtig instrument voor meer afvalscheiding, recycling en afvalreductie. Het levert aanzienlijke energiebesparing in transport op, meer grondstofterugwinning uit recycling en lagere emissies van stortplaatsen en verbrandingsinstallaties.
Vergeet nooit dat burgers een rol hebben in het ontdekken van slim burgerbeheer dat bij deze tijd past, en dat besluitvormers de taak hebben deze oplossingen inclusief in te voeren. Evreka helpt u met Engagement, Evreka360 en andere oplossingen de meest praktische aanpak voor uw gemeente te vinden. Neem contact op om uw PAYT-operatie te optimaliseren.
