
{"id":45444,"date":"2022-02-18T15:45:16","date_gmt":"2022-02-18T12:45:16","guid":{"rendered":"https:\/\/evreka.co\/blog\/covid-19-tibbi-atik\/"},"modified":"2026-10-22T17:50:49","modified_gmt":"2026-10-22T14:50:49","slug":"covid-19-tibbi-atik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evreka.co\/tr\/blog\/covid-19-tibbi-atik\/","title":{"rendered":"Covid-19&#8217;un t\u0131bbi at\u0131\u011fa etkisi: acil ihtiya\u00e7lar ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler"},"content":{"rendered":"<p>Covid-19 pandemisi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n tehdit alt\u0131nda oldu\u011fu zor g\u00fcnlerden ge\u00e7memize neden oluyor. Karantina, sert \u00f6nlemler, rekor vaka say\u0131lar\u0131 ve yeni varyantlar hayat\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u00d6te yandan pandeminin ana nedenlerinden biri, t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcrekli yeni kaynak ihtiyac\u0131 y\u00fcz\u00fcnden hayvanlar\u0131n do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131na girilmesi. \u00dcstelik t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 pandemi, y\u00f6netilmesi \u00e7ok zor ba\u015fka bir b\u00fcy\u00fck y\u00fck yaratt\u0131: on binlerce ton ek t\u0131bbi at\u0131k.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/evreka.co\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/covid-19s-impact-on-medical-waste-scaled.jpg\" alt=\"Covid-19 pandemisinde t\u0131bbi at\u0131k\" \/><\/p>\n<p>Pandemi \u00f6ncesi hayata d\u00f6nmeyece\u011fimiz, bir &#8220;yeni normal&#8221; ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k. &#8220;Yeni normal&#8221;in her alan\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar\u0131 g\u00f6zeterek s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir davranmam\u0131z gerekti\u011fi gibi t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netiminde de bu yakla\u015f\u0131ma ihtiyac\u0131m\u0131z var. T\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netiminin ge\u00e7mi\u015fine ve pandemi sonras\u0131nda nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fine bakal\u0131m.<\/p>\n<h2>T\u0131bbi at\u0131k nedir?<\/h2>\n<p>T\u0131bbi at\u0131k, ba\u015fta hastaneler, klinikler ve kan merkezleri olmak \u00fczere sa\u011fl\u0131k tesislerinde olu\u015fur ve kimyasaldan radyoaktife kadar \u00e7e\u015fitli t\u00fcrleri i\u00e7erir. Pandemi s\u00fcrecinde d\u00fczenlemeye tabi t\u0131bbi at\u0131k \u00e7\u0131lg\u0131n bir h\u0131zla art\u0131yor ve y\u00f6netimi i\u00e7in yeni uygulamalar gerektiriyor. D\u00fczenlemeye tabi t\u0131bbi at\u0131k \u00f6rnekleri, enfeksiyon yayma potansiyeli olan ve kan, v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131 ya da di\u011fer enfekte olma ihtimali bulunan malzemelerle kirlenmi\u015f olanlard\u0131r. Pandemide ki\u015fisel koruyucu ekipman (KKE) art\u0131\u015f\u0131, d\u00fczenlemeye tabi t\u0131bbi at\u0131k art\u0131\u015f\u0131 gibi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu.<\/p>\n<h2>Pandemide KKE&#8217;nin yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131<\/h2>\n<p>KKE; yaralanmay\u0131 veya enfeksiyon yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f koruyucu giysi, eldiven, maske ve di\u011fer ekipman\u0131 ifade eder. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) raporlar\u0131na g\u00f6re Mart 2020 ile Kas\u0131m 2021 aras\u0131nda acil m\u00fcdahale i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 87.000 ton KKE tedarik edildi. Ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rma, d\u00fcnya genelinde her ay 130 milyondan fazla maske kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Test kitleri ve a\u015f\u0131lar da eklenince y\u00fcz binlerce ton yeni t\u0131bbi at\u0131k olu\u015ftu\u011funu hesaplamak zor de\u011fil. KKE herkes i\u00e7in, \u00f6zellikle sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 i\u00e7in \u015fart; ama bu kadar b\u00fcy\u00fck miktardaki t\u0131bbi at\u0131k nereye gidiyor?<\/p>\n<p>DS\u00d6&#8217;ye g\u00f6re sa\u011fl\u0131k tesislerinin y\u00fczde 30&#8217;unda (en az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde y\u00fczde 60) normal d\u00fczeydeki t\u0131bbi at\u0131\u011f\u0131 bile i\u015fleyecek ya da ayr\u0131\u015ft\u0131racak ekipman yok; Covid-19 kaynakl\u0131 at\u0131k bir yana. Bu kaynak eksikli\u011fi, ba\u015fta sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve k\u00f6t\u00fc y\u00f6netilen \u00e7\u00f6pl\u00fcklerin yak\u0131n\u0131nda ya\u015fayan topluluklar olmak \u00fczere bir\u00e7ok insan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 riske at\u0131yor. Bu at\u0131klar yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sal\u0131nan toksik gazlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra okyanuslar\u0131 tehdit eden ek plastik at\u0131k y\u00fck\u00fc de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131.<\/p>\n<p>Bu nedenle zaten zay\u0131f olan t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netiminin, \u00f6zellikle az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde pandeminin y\u00fck\u00fcyle y\u00f6netilemez hale geldi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Do\u011fru t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netiminin, Covid-19 ile h\u0131zlanan ye\u015fil ekonomide ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmada yeri olmal\u0131.<\/p>\n<h2>T\u0131bbi at\u0131k nas\u0131l do\u011fru \u015fekilde bertaraf edilir?<\/h2>\n<p>Belirtti\u011fimiz gibi t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netimi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde zay\u0131f ve yetersiz. T\u0131bbi at\u0131k, uygun toplama, ayr\u0131\u015ft\u0131rma, depolama ve ta\u015f\u0131ma olmadan riskli bi\u00e7imde \u00e7\u00f6pl\u00fcklere g\u00f6nderiliyor ve orada \u00e7o\u011funlukla yak\u0131l\u0131yor. Pandemiyle artan KKE kullan\u0131m\u0131 tek kullan\u0131ml\u0131k plastikleri ve karbon emisyonlar\u0131n\u0131 da art\u0131r\u0131yor. Yani t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netiminin her ad\u0131m\u0131 en acil \u015fekilde yeniden tasarlanmal\u0131. DS\u00d6&#8217;n\u00fcn \u00f6nerileri:<\/p>\n<ul>\n<li>At\u0131\u011f\u0131 kayna\u011f\u0131nda azaltmak<\/li>\n<li>T\u0131bbi cihazlar\u0131 plastikle de\u011fil, \u00e7evre dostu \u015fekilde paketleyip ta\u015f\u0131mak<\/li>\n<li>Yakmaya dayanmayan at\u0131k i\u015fleme teknolojilerini kullanmak<\/li>\n<li>Ba\u015fta KKE olmak \u00fczere t\u00fcm t\u0131bbi malzemeler i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir ve biyolojik olarak par\u00e7alanabilir malzemeleri se\u00e7mek<\/li>\n<\/ul>\n<p>K\u0131sacas\u0131 sa\u011fl\u0131k at\u0131\u011f\u0131 ak\u0131\u015f\u0131na iklim etkisi g\u00f6z\u00fcnden yeni bakarak ve eksiklikleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6ntemlerle kapatarak yeni bir t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netimi sekt\u00f6r\u00fc kurmak gerekiyor. Bunun i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik misyonuyla en son teknolojiyi kullanan kurulu\u015flara ihtiya\u00e7 var. Avrupa&#8217;daki at\u0131k kurallar\u0131 i\u00e7in <a href=\"https:\/\/environment.ec.europa.eu\/topics\/waste-and-recycling_en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Avrupa Komisyonu&#8217;nun at\u0131k ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sayfas\u0131na<\/a> g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n<h2>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netimi i\u00e7in Evreka&#8217;y\u0131 se\u00e7in<\/h2>\n<p>Evreka, 25&#8217;ten fazla \u00fclkede en kapsaml\u0131 ve son teknoloji at\u0131k y\u00f6netimi \u00e7\u00f6z\u00fcmleriyle \u00e7evresel a\u00e7\u0131dan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedeflerine katk\u0131da bulunuyor. Evreka&#8217;n\u0131n t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netimi yaz\u0131l\u0131m\u0131yla yetkililer, sa\u011fl\u0131k at\u0131\u011f\u0131 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n her ayr\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 toplamadan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kadar kolayca ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 verilere dayanarak planlayabilir.<\/p>\n<h3>Operasyon y\u00f6netimi<\/h3>\n<p>Evreka&#8217;n\u0131n Varl\u0131k Y\u00f6netimi, Filo Y\u00f6netimi, Finans Y\u00f6netimi ve Vatanda\u015f Y\u00f6netimi gibi pek \u00e7ok yaz\u0131l\u0131m mod\u00fcl\u00fc sayesinde t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netiminin her ad\u0131m\u0131 kolayla\u015f\u0131r. Operasyon Y\u00f6netimi ise Evreka&#8217;n\u0131n sundu\u011fu bir\u00e7ok mod\u00fcl\u00fcn verisini tek ekranda g\u00f6stererek y\u00f6neticilerin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc azalt\u0131r. B\u00f6ylece y\u00f6neticiler:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130htiya\u00e7 duyulan t\u00fcm verileri panoda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ve gerekli de\u011fi\u015fiklikleri hemen planlar.<\/li>\n<li>Raporlama \u00f6zelli\u011fiyle faydal\u0131 stratejiler i\u00e7in do\u011fru verileri kolayca i\u015fler.<\/li>\n<li>Mobil uygulamayla m\u00fc\u015fterilerden, \u00e7al\u0131\u015fanlardan, filolardan ve varl\u0131klardan gelen t\u00fcm geri bildirimleri tek ekranda g\u00f6r\u00fcr.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Materyal Geri Kazan\u0131m Tesisi (MRF) y\u00f6netimi<\/h3>\n<p>T\u0131bbi at\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecini kolayla\u015ft\u0131racak mod\u00fcl: MRF Y\u00f6netimi. Bu yaz\u0131l\u0131mla t\u0131bbi at\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tesisinde do\u011fru izlenen ve takip edilen at\u0131klar\u0131 kolayca kontrol edebilirsiniz:<\/p>\n<ul>\n<li>Y\u00f6neticiler mobil uygulamayla giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f kontrol\u00fcn\u00fc en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/li>\n<li>Farkl\u0131 malzeme, varl\u0131k ve kaynaklara g\u00f6re \u00f6zel eylemler planlan\u0131r.<\/li>\n<li>T\u0131bbi at\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tesisinin en b\u00fcy\u00fck sorunu olan izlenebilirlik, t\u00fcm verilerin g\u00f6sterilmesiyle \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr.<\/li>\n<\/ul>\n<p>En iyi t\u0131bbi at\u0131k y\u00f6netimi yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ar\u0131yorsan\u0131z Evreka&#8217;n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmleri hakk\u0131nda bilgi almak i\u00e7in <a href=\"\/tr\/iletisim\/\">bug\u00fcn demo talep edin<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pandemi on binlerce ton ek t\u0131bbi at\u0131\u011fa yol a\u00e7t\u0131. DS\u00d6 ne diyor ve yaz\u0131l\u0131m s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6netime nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olur?<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":30375,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","om_disable_all_campaigns":false,"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-45444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45444"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45444\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45703,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45444\/revisions\/45703"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}