
{"id":45387,"date":"2022-04-20T15:28:00","date_gmt":"2022-04-20T12:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/evreka.co\/blog\/surdurulebilir-moda-dongusel-giyim\/"},"modified":"2026-10-22T17:50:55","modified_gmt":"2026-10-22T14:50:55","slug":"surdurulebilir-moda-dongusel-giyim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evreka.co\/tr\/blog\/surdurulebilir-moda-dongusel-giyim\/","title":{"rendered":"S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir moda nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir?"},"content":{"rendered":"<p>Moda, iyi ya da k\u00f6t\u00fc, g\u00fcndemden hi\u00e7 d\u00fc\u015fmez. Ancak moda end\u00fcstrisinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00e7evresel ve sosyal zarar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Do\u011fal kaynak kullan\u0131m\u0131, kirlilik ve at\u0131k seviyeleri gibi k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131ran temel sorunlar\u0131 hen\u00fcz \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f de\u011filiz. \u0130klim krizi derinle\u015ftik\u00e7e h\u0131zl\u0131 modan\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemezli\u011fi yeniden \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir moda art\u0131k bir ni\u015f e\u011filim de\u011fil, bir zorunluluk.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/evreka.co\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/michael-lee-5Z9bgfRZLLE-unsplash-1-scaled.jpg\" alt=\"D\u00f6ng\u00fcsel ekonomide s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir moda ve tekstil at\u0131\u011f\u0131\" \/><\/p>\n<p>Sekt\u00f6r tek ba\u015f\u0131na toplam sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 8&#8217;inden sorumlu ve okyanustaki mikroplastik kirlili\u011finin y\u00fczde 35&#8217;ine katk\u0131da bulunuyor. T\u00fcketiciler markalardan d\u00f6ng\u00fcsel ekonomi uygulamalar\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir moda talep ediyor; markalar da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik taahh\u00fcd\u00fc veriyor, iklim hedefleri belirliyor ve \u00e7evresel etkilerini azaltmay\u0131 vaat ediyor. Yine de moda neredeyse her g\u00fcn de\u011fi\u015fiyor. T\u00fcketiciler k\u0131yafetlerden \u00e7abuk s\u0131k\u0131l\u0131p at\u0131yor. Neredeyse ayn\u0131 anda \u00fcretilip t\u00fcketildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<h2>Moda end\u00fcstrisi ne kadar at\u0131k \u00fcretiyor?<\/h2>\n<ul>\n<li>Fashion Revolution&#8217;a g\u00f6re y\u0131ll\u0131k \u00fcretilen giysi say\u0131s\u0131 2000&#8217;den bu yana ikiye katland\u0131. Tekstil at\u0131\u011f\u0131n\u0131n 2015-2030 aras\u0131nda yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 60 artarak y\u0131lda 148 milyon tona ula\u015faca\u011f\u0131, y\u0131ll\u0131k 57 milyon ton ek at\u0131k olu\u015faca\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/li>\n<li>&#8220;Five of Us&#8221; analizine g\u00f6re her 16 saniyede Eyfel Kulesi y\u00fcksekli\u011finde bir k\u0131yafet y\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenli depolama alan\u0131na g\u00f6nderiliyor.<\/li>\n<li>Avrupa&#8217;n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 giysi, ayakkab\u0131 ve ev tekstili t\u00fcketimi her y\u0131l 675 milyon ton hammadde kullan\u0131yor.<\/li>\n<li>Her sezon \u00fcretilen k\u0131yafetlerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30&#8217;u sat\u0131lm\u0131yor. Ortalama bir giysi art\u0131k 15 y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re y\u00fczde 36 daha az giyiliyor.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>H\u0131zl\u0131 modan\u0131n sosyal etkileri<\/h2>\n<p>H\u0131zl\u0131 moda sekt\u00f6r\u00fc modern k\u00f6lelik ve \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi sorununu da g\u00fcndeme getiriyor. Global Slavery Index&#8217;in 2018 raporuna g\u00f6re d\u00fcnya ticaretinin y\u00fczde 80&#8217;ini olu\u015fturan G20 \u00fclkeleri her y\u0131l 127,7 milyar dolarl\u0131k giysi ithal ediyor. Bu ithalat, 2016&#8217;da d\u00fcnya genelinde 40,3 milyon ki\u015finin modern k\u00f6lelik i\u00e7inde ya\u015famas\u0131na yol a\u00e7t\u0131; bunlar\u0131n y\u00fczde 71&#8217;i kad\u0131n.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin Gana&#8217;da kad\u0131nlar, \u00e7o\u011fu k\u00fcresel kuzeydeki insanlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 120 librelik giysi balyalar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131nda ta\u015f\u0131yor. Balyalar\u0131 tezgahlara, depolara ve bertaraf alanlar\u0131na ta\u015f\u0131mak i\u00e7in sefer ba\u015f\u0131na yaln\u0131zca 30 sent ile 1 dolar aras\u0131nda yetersiz bir \u00fccret \u00f6deniyor. Bu insanlar, pandemi s\u0131ras\u0131nda neredeyse \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kan giysi \u00e7\u00f6pl\u00fcklerinin birka\u00e7 metre yak\u0131n\u0131nda ya\u015f\u0131yor; \u00e7\u00fcnk\u00fc her g\u00fcn giderek daha fazla ikinci el giysi, plastik ambalaj ve e-at\u0131k \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011fe geliyor. Hava ve su kirlili\u011fiyle birlikte yoksullukla da m\u00fccadele ediyorlar.<\/p>\n<p>Kantamanto, ayda en az 25 milyon giysiyi dola\u015f\u0131ma sokan d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck yeniden sat\u0131\u015f ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ekonomisi. Ne yaz\u0131k ki burada yabanc\u0131 \u015firketlerin k\u00e2r\u0131 i\u00e7in &#8220;\u00e7\u00f6z\u00fcmler&#8221; \u00fcretiliyor. Modan\u0131n sorumlu oldu\u011fu at\u0131k krizinin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki ciddi etkilerini de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<h2>Hammaddenin do\u011faya maliyeti<\/h2>\n<p>Pamuk, daha fazla sulama gerektiren ve \u00fcretiminde pestisit ile kimyasal kullan\u0131lan bir bitki. Bu nedenle pamuk \u00fcretimi d\u00fcnyada t\u00fcketilen pestisitlerin y\u00fczde 22,5&#8217;inden, d\u00fcnyadaki temiz suyun y\u00fczde 2,6&#8217;s\u0131ndan sorumlu. Hindistan&#8217;da pamuk yeti\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lan su, t\u00fcm n\u00fcfusun g\u00fcnl\u00fck su ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 85&#8217;ine e\u015fit; oysa Hindistan&#8217;da 100 milyon ki\u015finin i\u00e7me suyuna eri\u015fimi yok. Daha \u00e7evre dostu ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir malzeme \u00fcretimine ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n<h2>D\u00f6ng\u00fcsel ekonomi moda end\u00fcstrisini yeniden tasarlayabilir mi?<\/h2>\n<p>T\u00fcketici bilinci artt\u0131k\u00e7a moda sekt\u00f6r\u00fc s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir malzemeler aramak zorunda kald\u0131. &#8220;Moda etik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olabilir mi?&#8221; ve &#8220;S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kuma\u015flar\u0131n faydalar\u0131 neler?&#8221; sorular\u0131na odaklanan bir\u00e7ok giri\u015fim ciddi ad\u0131mlar at\u0131yor:<\/p>\n<ul>\n<li>Brezilya merkezli Nova Kaeru, dev pirarucu bal\u0131\u011f\u0131n\u0131n at\u0131lan pullar\u0131ndan ve tropikal &#8220;fil kula\u011f\u0131&#8221; bitkisinden deri \u00fcretti.<\/li>\n<li>Bananatex, Filipinler&#8217;deki muz a\u011fac\u0131 yapraklar\u0131ndan \u00e7anta, ti\u015f\u00f6rt ve \u00e7e\u015fitli ayakkab\u0131lar \u00fcretti.<\/li>\n<li>\u0130ngiltere merkezli Ananas Anam, ananas yapraklar\u0131n\u0131 Pi\u00f1atex adl\u0131 deri dokumaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor.<\/li>\n<li>Orange Fiber, s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f portakal kabuklar\u0131ndan sel\u00fcloz \u00e7\u0131kar\u0131p ipe\u011fe benzer bir malzeme \u00fcretiyor.<\/li>\n<li>\u0130spanyol PYRATEX\u00ae, m\u0131s\u0131r ve \u015feker kam\u0131\u015f\u0131 at\u0131klar\u0131n\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnden \u0130zlanda deniz yosunu, \u00c7in bambusu ya da Avusturya a\u011fac\u0131ndan lif \u00fcretimine kadar bir\u00e7ok se\u00e7enek sunuyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Markalardan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcr\u00fcnler talep etmeliyiz; hayat\u0131m\u0131zda yapaca\u011f\u0131m\u0131z birka\u00e7 de\u011fi\u015fiklikle bireysel olarak da \u00e7evreye katk\u0131 sa\u011flayabiliriz.<\/p>\n<h2>D\u00f6ng\u00fcsel modaya uyum sa\u011flamak ve at\u0131\u011f\u0131 azaltmak i\u00e7in neler yapabilirsiniz?<\/h2>\n<p>&#8220;Bunu en son ne zaman giydim?&#8221; Kendinize sorman\u0131z gereken ilk ve en \u00f6nemli soru bu. Cevap, giysinin amac\u0131na hizmet edip etmedi\u011fini ve neyin kal\u0131p neyin gitmesi gerekti\u011fini belirlemenize yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<ul>\n<li>Kullanmad\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 yerel bir hay\u0131r kurumuna ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n.<\/li>\n<li>Sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z markalar\u0131n etik \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenin.<\/li>\n<li>Modan\u0131n 5R&#8217;sine g\u00f6re ya\u015fay\u0131n: geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr, yeniden giy, onar, yeniden sat, azalt.<\/li>\n<li>K\u0131yafet kiralamay\u0131 ve takas etkinliklerine kat\u0131lmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/li>\n<li>Birka\u00e7 ayda bir bir arkada\u015f\u0131n\u0131zla k\u0131yafet de\u011fi\u015ftirin; eski giysilerinize yenilik hissi verirken \u00e7evrenizi de azaltmaya ve yeniden kullanmaya te\u015fvik edersiniz.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Moda sekt\u00f6r\u00fcndeki s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik trendlerini takip ederek daha \u00e7evre dostu bir ya\u015fam m\u00fcmk\u00fcn. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ulusal ve uluslararas\u0131 kurumlar, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcr\u00fcnleri norm haline getirmek i\u00e7in aktif \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<h2>H\u0131zl\u0131 modaya kar\u015f\u0131 hangi \u00f6nlemler al\u0131n\u0131yor?<\/h2>\n<p>Moda end\u00fcstrisini s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe y\u00f6nlendirmek i\u00e7in i\u015fletmelerin ve h\u00fck\u00fcmetlerin birlikte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekiyor. Ortalama bir ki\u015finin giyim ihtiyac\u0131 9 metrek\u00fcp su ve 400 metrekare arazi gerektiriyor ve 270 kg karbon ayak izi olu\u015fturuyor. Bu nedenle:<\/p>\n<ul>\n<li>AB&#8217;nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/environment.ec.europa.eu\/strategy\/textiles-strategy_en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">D\u00f6ng\u00fcsel Ekonomi Eylem Plan\u0131 ve tekstil stratejisi<\/a> s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretilmi\u015f tekstillere odaklan\u0131yor. Avrupa&#8217;da sat\u0131lan t\u00fcm giysilerin belirgin bi\u00e7imde daha uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc ve onar\u0131m\u0131 daha kolay olmas\u0131 gerekecek.<\/li>\n<li>Avrupa \u00c7evre Ajans\u0131, giysi kullan\u0131m\u0131n\u0131n b\u00f6lgenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc en b\u00fcy\u00fck iklim etkisi oldu\u011funu belirtiyor.<\/li>\n<li>Moda ba\u015fkentlerinden New York, moda \u015firketlerinin iklim krizi i\u00e7in daha fazlas\u0131n\u0131 yapmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi i\u00e7in Ocak ay\u0131nda Moda S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve Sosyal Sorumluluk Yasas\u0131&#8217;n\u0131 duyurdu.<\/li>\n<li>EarthDay.org&#8217;un Fashion for the Earth el\u00e7ileri sekt\u00f6re s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00f6rnekler sunuyor.<\/li>\n<li>Fashion Impact Fund, \u00fcst d\u00fczey s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve e\u015fitlik programlar\u0131na liderlik ediyor. Unraveled kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Maxine B\u00e9dat, sekt\u00f6r\u00fcn verilerle hesap verebilirli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in New Standard Institute&#8217;u kurdu.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Peki Evreka&#8217;n\u0131n h\u0131zl\u0131 moda at\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ne?<\/h2>\n<p>Evreka, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir at\u0131k y\u00f6netimi \u00e7\u00f6z\u00fcmleriyle moda end\u00fcstrisindeki d\u00f6ng\u00fcsel ekonomiye ve at\u0131\u011fa yak\u0131ndan bak\u0131yor ve bu do\u011frultuda \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretiyor. &#8220;Modada s\u0131f\u0131r at\u0131k ne demek?&#8221; diye soranlar i\u00e7in d\u00f6ng\u00fcsel moda ad\u0131na en etkili \u00e7\u00f6z\u00fcmlerimize bakal\u0131m.<\/p>\n<h3>Geni\u015fletilmi\u015f \u00dcretici Sorumlulu\u011fu (EPR)<\/h3>\n<p>Evreka&#8217;n\u0131n entegre EPR \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc u\u00e7tan uca bir g\u00f6zetim zinciri sa\u011flar. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcmle:<\/p>\n<ul>\n<li>Y\u00f6neticiler ger\u00e7ek zamanl\u0131 dijital denetim ve raporlamayla her ayr\u0131nt\u0131y\u0131 kapsar.<\/li>\n<li>Ba\u015fta PRO&#8217;lar ve \u015firketler olmak \u00fczere t\u00fcm payda\u015flar ayn\u0131 bilgi kayna\u011f\u0131ndan beslenir ve gerekli veriyi an\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/li>\n<li>Dijital ve son teknoloji at\u0131k y\u00f6netimi mod\u00fcllerinin kusursuz entegrasyonu sayesinde toplama noktalar\u0131ndan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tesislerine her ayr\u0131nt\u0131y\u0131 biz y\u00f6netiriz.<\/li>\n<\/ul>\n<p>D\u00f6ng\u00fcsel ekonomi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerimize de g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n<h3>Materyal Geri Kazan\u0131m Tesisi (MRF) y\u00f6netimi<\/h3>\n<p>MRF y\u00f6netimi, moda at\u0131klar\u0131n\u0131n zorlu geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecini sizin i\u00e7in kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcmle geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hatt\u0131n\u0131 tam kontrolle optimize edebilirsiniz:<\/p>\n<ul>\n<li>Operasyonlar\u0131n\u0131z\u0131n her ad\u0131m\u0131n\u0131 izleyin ve y\u00f6netin.<\/li>\n<li>Envanterinizi takip edin.<\/li>\n<li>K\u00e2r\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in giderlerinizi izleyin.<\/li>\n<\/ul>\n<p>B\u00f6ylece y\u00f6netime harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcreyi azaltarak daha verimli olursunuz. K\u0131sacas\u0131 en verimli d\u00f6ng\u00fcsel moda yaz\u0131l\u0131m hizmetini sunuyoruz. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir at\u0131k y\u00f6netimi, d\u00f6ng\u00fcsel ve daha ye\u015fil bir ekonominin temelidir; Evreka bulut teknolojisi ve IoT algoritmalar\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn par\u00e7as\u0131 olmaya haz\u0131r. <a href=\"\/tr\/iletisim\/\">\u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olmak i\u00e7in bizimle ileti\u015fime ge\u00e7in.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moda nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olur? Tekstil at\u0131\u011f\u0131 rakamlar\u0131, yenilik\u00e7i malzemeler, t\u00fcketici \u00f6nerileri ve EPR ile MRF y\u00f6netimi \u00e7\u00f6z\u00fcmleri.<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":32668,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","om_disable_all_campaigns":false,"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-45387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45387"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45727,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45387\/revisions\/45727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}