
{"id":45101,"date":"2021-02-09T23:18:43","date_gmt":"2021-02-09T20:18:43","guid":{"rendered":"https:\/\/evreka.co\/blog\/tibbi-atik-turleri-ve-bertaraf-yontemleri\/"},"modified":"2026-10-22T17:51:28","modified_gmt":"2026-10-22T14:51:28","slug":"tibbi-atik-turleri-ve-bertaraf-yontemleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evreka.co\/tr\/blog\/tibbi-atik-turleri-ve-bertaraf-yontemleri\/","title":{"rendered":"T\u0131bbi at\u0131k t\u00fcrleri ve bertaraf y\u00f6ntemleri"},"content":{"rendered":"<p>T\u0131bbi at\u0131k t\u00fcrleri ve bunlar\u0131n bertaraf y\u00f6ntemleri bir\u00e7ok \u00fclkede h\u00e2l\u00e2 \u00f6nemli bir zorluk. \u00d6zellikle Covid-19 sonras\u0131nda g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir at\u0131k y\u00f6netimi b\u00fcy\u00fck bir kayg\u0131. T\u0131bbi at\u0131k operasyon t\u00fcrlerini do\u011fru anlatmak i\u00e7in farkl\u0131 at\u0131k t\u00fcrlerini, konteynerleri, toplama bi\u00e7imlerini ve ar\u0131tma y\u00f6ntemlerini ele almak gerekir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/evreka.co\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/MEdical-Waste-Operation-scaled.jpg\" alt=\"T\u0131bbi at\u0131k t\u00fcrleri\" \/><\/p>\n<h2>T\u0131bbi at\u0131k t\u00fcrleri<\/h2>\n<p>Bir\u00e7ok t\u0131bbi at\u0131k t\u00fcr\u00fc vard\u0131r: enfeksiy\u00f6z at\u0131k, patolojik at\u0131k, kesici-delici at\u0131k, kimyasal at\u0131k, farmas\u00f6tik at\u0131k, sitotoksik at\u0131k, radyoaktif at\u0131k ve tehlikesiz veya genel at\u0131k.<\/p>\n<h2>T\u0131bbi at\u0131k konteyneri t\u00fcrleri<\/h2>\n<p>Bu farkl\u0131 at\u0131k t\u00fcrleri farkl\u0131 konteynerlerde saklanmal\u0131d\u0131r. T\u0131bbi at\u0131k \u00fcreten her tesis sekt\u00f6r\u00fc d\u00fczenleyen t\u00fcm yasa ve y\u00f6netmeliklere uymak zorundad\u0131r. Personelin at\u0131\u011f\u0131 en g\u00fcvenli bi\u00e7imde ay\u0131rabilmesi i\u00e7in konteynerler renk kodlu olmal\u0131d\u0131r. Kat\u0131 bir zorunluluk yoktur ancak yayg\u0131n renk kodlar\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>K\u0131rm\u0131z\u0131<\/strong> biyolojik tehlikeli at\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterir. \u015e\u0131r\u0131ngalar (i\u011fnesiz), kirli eldivenler, kateterler ve serum setleri sonradan yak\u0131lacak k\u0131rm\u0131z\u0131 torbalara at\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Sar\u0131<\/strong> kemoterapi at\u0131klar\u0131 i\u00e7indir. V\u00fccut s\u0131v\u0131s\u0131 bula\u015fm\u0131\u015f pansumanlar, bandajlar, pamuklar, kan torbalar\u0131, insan anatomik at\u0131klar\u0131 ve v\u00fccut par\u00e7alar\u0131 sar\u0131 torbalara at\u0131l\u0131r. Baz\u0131 tesisler \u00e7ar\u015faf konteynerleri de kullan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Siyah<\/strong> biyomedikal olmayan at\u0131klar i\u00e7indir. Hastane ortam\u0131nda k\u0131rtasiye, sebze ve meyve kabuklar\u0131, yemek art\u0131klar\u0131, ila\u00e7 ambalajlar\u0131 dahil ambalajlar, tek kullan\u0131ml\u0131k bone, maske, galo\u015f, \u00e7ay barda\u011f\u0131, karton, s\u00fcp\u00fcrge tozu ve mutfak at\u0131klar\u0131 buraya girer.<\/li>\n<li><strong>Mavi<\/strong> antibiyotikler gibi RCRA kapsam\u0131nda olmayan farmas\u00f6tik at\u0131klar i\u00e7indir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Konteynerler i\u00e7in s\u00fcre s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r: konteyner d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 dolunca yenisiyle de\u011fi\u015ftirilir. \u0130\u011fne at\u0131k kutular\u0131 asla yeniden kullan\u0131lmaz.<\/p>\n<h2>Toplama t\u00fcrleri<\/h2>\n<p>Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde at\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131zca lisansl\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar ta\u015f\u0131yabilir. Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde farkl\u0131 mekanizmalar kullan\u0131l\u0131r: hastane personeli tesis i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 ta\u015f\u0131may\u0131 yapar ya da \u00f6zel y\u00fckleniciler tesis d\u0131\u015f\u0131 ta\u015f\u0131may\u0131, personel ise tesis i\u00e7i ta\u015f\u0131may\u0131 \u00fcstlenir.<\/p>\n<p>T\u0131bbi at\u0131k ta\u015f\u0131yan ara\u00e7lar ba\u015fka malzeme ta\u015f\u0131mamal\u0131d\u0131r. Ara\u00e7 kapal\u0131, s\u0131zd\u0131rmaz g\u00f6vdeli olmal\u0131 ve at\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in kilitlenebilmelidir. Uygun koruyucu giysi ve temizlik ekipman\u0131 ta\u015f\u0131mal\u0131, uluslararas\u0131 tehlike i\u015faretiyle i\u015faretlenmeli, at\u0131k a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en sabit ekipmana ve otomatik y\u00fckleme platformuna sahip olmal\u0131d\u0131r. T\u0131bbi at\u0131k, bir sevk notuyla (at\u0131k t\u00fcr\u00fc, kayna\u011f\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131) birlikte ta\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ara\u00e7ta s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma mekanizmas\u0131 bulunmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>At\u0131k torbas\u0131 toplamada torbalar do\u011frudan araca konabilir; ancak karton kutular veya tekerlekli, sert, kapakl\u0131 plastik veya galvanizli kutular gibi ayr\u0131 konteynerlere koymak daha g\u00fcvenlidir. Bu, dolu torbalar\u0131n elle\u00e7lenmesini azalt\u0131r ama bertaraf maliyetini art\u0131r\u0131r. \u0130kincil konteynerler at\u0131k kayna\u011f\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131na yerle\u015ftirilmelidir.<\/p>\n<h2>Ar\u0131tma y\u00f6ntemleri<\/h2>\n<h3>Yakma<\/h3>\n<p>En h\u0131zl\u0131 ve en basit se\u00e7enek oldu\u011fu i\u00e7in genellikle ilk tercihtir; ancak emisyonlar tehlikeli olabilir.<\/p>\n<h3>Otoklav<\/h3>\n<p>Buharla sterilizasyon biyolojik tehlikeli at\u0131\u011f\u0131 enfeksiy\u00f6z olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r. Sterilizasyondan sonra at\u0131k genellikle kat\u0131 at\u0131k d\u00fczenli depolama alanlar\u0131na g\u00f6nderilebilir veya daha hafif d\u00fczenlemeler alt\u0131nda yak\u0131labilir. Malzemelerin %90&#8217;\u0131 bu \u015fekilde sterilize edilir.<\/p>\n<h3>Mikrodalga<\/h3>\n<p>Tehlikeli t\u0131bbi at\u0131\u011f\u0131 tehlikesiz hale getirmenin bir yolu da y\u00fcksek g\u00fc\u00e7l\u00fc ekipmanlarla mikrodalga uygulamakt\u0131r. Otoklavda oldu\u011fu gibi sonras\u0131nda at\u0131k d\u00fczenli depolamaya veya yakmaya uygun hale gelir. Daha enerji verimlidir ve malzemelerin %90&#8217;\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\n<h3>Kimyasal dezenfeksiyon<\/h3>\n<p>Baz\u0131 kimyasal at\u0131klar, onlar\u0131 etkisiz hale getiren reaktif kimyasallarla n\u00f6trle\u015ftirilebilir. S\u0131v\u0131 at\u0131k i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r; kat\u0131 at\u0131k i\u00e7in de uygundur ancak \u00f6\u011f\u00fctme gerektirir.<\/p>\n<h3>Biyolojik y\u00f6ntem<\/h3>\n<p>Biyomedikal at\u0131klar\u0131 ar\u0131tmak i\u00e7in tehlikeli, bula\u015f\u0131c\u0131 organizmalar\u0131 enzimlerle n\u00f6trle\u015ftiren deneysel bir y\u00f6ntemdir. H\u00e2l\u00e2 geli\u015ftirilmektedir ve uygulamada nadiren kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Yerle\u015fim alanlar\u0131nda veya yak\u0131n\u0131nda bulunan zehirli at\u0131kla ilgili \u00e7e\u015fitli skandallar ve \u00e7evre kirlili\u011fine dair artan fark\u0131ndal\u0131k, Avrupa ve Kuzey Amerika&#8217;daki bir\u00e7ok \u00fclkenin yetkililerini at\u0131k bertaraf d\u00fczenlemeleri \u00e7\u0131karmaya zorlad\u0131. T\u0131bbi at\u0131k yasalar\u0131 \u00fclkeden \u00fclkeye de\u011fi\u015fir; ancak bu yasalar at\u0131k bertaraf\u0131n\u0131 pahal\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131 ve y\u00fcksek gelirli \u00fclkelerden d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkelere yasal ve yasa d\u0131\u015f\u0131 tehlikeli at\u0131k ihracat\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131. Tehlikeli at\u0131\u011f\u0131 haz\u0131rlarken, devrederken ve bertaraf ederken her kurumun y\u00f6nergelerini bilmek \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p><strong>Bonus:<\/strong> DS\u00d6, t\u0131bbi at\u0131\u011f\u0131n g\u00fcvenli y\u00f6netimine ili\u015fkin tan\u0131m ve s\u0131n\u0131fland\u0131rmadan azaltma, yeniden kullan\u0131m, toplama ve depolamaya kadar 308 sayfal\u0131k \u00fccretsiz bir k\u0131lavuz sunuyor. Ayr\u0131ca <a href=\"https:\/\/www.who.int\/news-room\/fact-sheets\/detail\/health-care-waste\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">DS\u00d6&#8217;n\u00fcn sa\u011fl\u0131k hizmeti at\u0131\u011f\u0131 bilgi notuna<\/a> bakabilirsiniz.<\/p>\n<p>Evreka&#8217;n\u0131n uluslararas\u0131 mevzuata uygun, eksiksiz \u00e7\u00f6z\u00fcmleriyle t\u00fcm at\u0131k d\u00f6ng\u00fcs\u00fc parametrelerini izleyebilirsiniz. <a href=\"\/tr\/iletisim\/\">Hemen all-in-one at\u0131k y\u00f6netimi demonuzu isteyin<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0131bbi at\u0131k t\u00fcrleri, renk kodlu konteynerler, toplama bi\u00e7imleri ve otoklav gibi ar\u0131tma y\u00f6ntemlerine genel bak\u0131\u015f.<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":5878,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","om_disable_all_campaigns":false,"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-45101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45101"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45856,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45101\/revisions\/45856"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}