
{"id":45042,"date":"2022-01-13T15:38:24","date_gmt":"2022-01-13T12:38:24","guid":{"rendered":"https:\/\/evreka.co\/blog\/kuresel-cop-krizi-yuksek-teknolojili-cozumler\/"},"modified":"2026-10-22T17:51:36","modified_gmt":"2026-10-22T14:51:36","slug":"kuresel-cop-krizi-yuksek-teknolojili-cozumler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evreka.co\/tr\/blog\/kuresel-cop-krizi-yuksek-teknolojili-cozumler\/","title":{"rendered":"K\u00fcresel \u00e7\u00f6p krizi ve y\u00fcksek teknolojili \u00e7\u00f6z\u00fcmler"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada her g\u00fcn tonlarca at\u0131k \u00fcretiliyor; bunun ba\u015fl\u0131ca nedeni h\u0131zl\u0131 kentle\u015fme ve t\u00fcketim oran\u0131. D\u00fcnya Bankas\u0131 verilerine g\u00f6re y\u0131ll\u0131k at\u0131k miktar\u0131 4,5 trilyon pounda ula\u015ft\u0131. \u00c7\u00f6p sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcmler genellikle \u00e7\u00f6p depolama sahalar\u0131nda aran\u0131yor. Ancak k\u00fcresel \u00e7\u00f6p krizine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda eski usul depolama teknikleri \u00e7\u00f6z\u00fcm yerine yeni sorunlar yarat\u0131yor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/evreka.co\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/global-garbage-crisis-2-min-scaled.jpg\" alt=\"K\u00fcresel \u00e7\u00f6p krizi: \u00e7\u00f6p da\u011f\u0131 olan depolama alan\u0131\" \/><\/p>\n<p>Depolama sahalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki mant\u0131k olan &#8220;g\u00f6zden \u0131rak olan g\u00f6n\u00fclden de \u0131rak olur&#8221;, sorunu daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftiriyor. Metan gaz\u0131 emisyonlar\u0131 nedeniyle bu sahalar \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturuyor. \u00d6rne\u011fin ABD&#8217;de kat\u0131 at\u0131k depolama sahalar\u0131, insan kaynakl\u0131 metan emisyonlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck kayna\u011f\u0131d\u0131r ve 2019&#8217;da metan emisyonlar\u0131n\u0131n %15&#8217;inden sorumlu olmu\u015ftur; bu, o y\u0131l 20 milyondan fazla s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn emisyonuna e\u015fde\u011ferdir.<\/p>\n<p>At\u0131k y\u00f6netimindeki temel sorunlar\u0131 g\u00f6rmez ve bu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrsek k\u00fcresel \u00e7\u00f6p krizi e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f boyutlara ula\u015facak ve \u00f6zellikle iklim krizini derinle\u015ftirecek. Pasifik Okyanusu&#8217;nda ya\u015fananlar, olabileceklerin yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden at\u0131\u011f\u0131 daha bilin\u00e7li y\u00f6netmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmek \u015fart. Neyse ki teknoloji bu konuda en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7imiz: at\u0131k toplama ve ayr\u0131\u015ft\u0131rma a\u015famalar\u0131ndan tesislerdeki geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kadar y\u00fcksek teknolojiyle pek \u00e7ok \u00e7\u00f6z\u00fcm geli\u015ftirilebilir. Peki d\u00fcnyadaki \u00e7\u00f6p sorununun nedenlerine ve y\u00fcksek teknolojili \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin olumlu etkisine yak\u0131ndan bakal\u0131m m\u0131?<\/p>\n<h2>K\u00fcresel \u00e7\u00f6p krizinin nedenleri neler?<\/h2>\n<p>Artan n\u00fcfus ve belediye kat\u0131 at\u0131\u011f\u0131 (MSW) sorunu b\u00fcy\u00fct\u00fcyor. At\u0131k \u00e7o\u011funlukla depolama sahalar\u0131na gidiyor ve birikerek \u00e7\u00f6p da\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck depolama sahalar\u0131ndan biri olan Endonezya&#8217;daki Bantar Gebang g\u00fcnde 7.000 ton \u00e7\u00f6p al\u0131yor ve h\u00fck\u00fcmet sahan\u0131n b\u00fcy\u00fcmesine izin vermek i\u00e7in \u00e7evre k\u00f6yleri tahliye etme karar\u0131 ald\u0131. Ayr\u0131ca depolama sahalar\u0131nda biriken at\u0131k suya kar\u0131\u015f\u0131yor ve sonunda okyanuslara ula\u015f\u0131yor. Ba\u015fl\u0131ca sorunlar neler?<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Tek kullan\u0131ml\u0131k plastikler:<\/strong> Covid-19 pandemisinde tek kullan\u0131ml\u0131k \u00fcr\u00fcnler ve ki\u015fisel koruyucu ekipmanlar\u0131n artmas\u0131yla plastik kirlili\u011fi y\u00fckseldi.<\/li>\n<li><strong>G\u0131da at\u0131\u011f\u0131:<\/strong> D\u00fcnyada \u00fcretilen g\u0131dan\u0131n \u00fc\u00e7te biri israf ediliyor.<\/li>\n<li><strong>Elektronik at\u0131k:<\/strong> E-at\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca %17,4&#8217;\u00fc verimli bi\u00e7imde geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebiliyor.<\/li>\n<li><strong>Tekstil at\u0131\u011f\u0131:<\/strong> Moda end\u00fcstrisi her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 92 milyon ton tekstil at\u0131\u011f\u0131 \u00fcretir ve k\u00fcresel sera gaz\u0131 emisyonunun %10&#8217;undan sorumludur.<\/li>\n<li><strong>D\u00fc\u015fen geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oranlar\u0131:<\/strong> \u00d6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oran\u0131 Covid-19 ile d\u00fc\u015ft\u00fc. ABD, Birle\u015fik Krall\u0131k, Kanada, \u0130rlanda ve Almanya gibi \u00fclkeler geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek yerine at\u0131\u011f\u0131 daha yoksul \u00fclkelere ihra\u00e7 etmeyi tercih etti.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sorunun kayna\u011f\u0131 do\u011fru ele al\u0131nmazsa t\u00fcm bu \u00e7\u00f6p ve depolama kirlili\u011fi daha b\u00fcy\u00fck krizlere yol a\u00e7abilir. Kaynak ise eskimi\u015f at\u0131k y\u00f6netimi tekniklerinde yat\u0131yor. Kentlerde at\u0131k toplama a\u015famas\u0131ndan ba\u015flay\u0131p geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc daha uygun maliyetli ve y\u00f6netilebilir k\u0131larak k\u00fcresel \u00e7\u00f6p krizini azaltabilir, daha ye\u015fil ve temiz \u015fehirler yaratabiliriz. Daha fazla veri i\u00e7in D\u00fcnya Bankas\u0131&#8217;n\u0131n <a href=\"https:\/\/datatopics.worldbank.org\/what-a-waste\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">What a Waste raporuna<\/a> bakabilirsiniz.<\/p>\n<h2>Teknoloji ve \u00e7\u00f6p d\u00fcnyas\u0131yla tan\u0131\u015f\u0131n<\/h2>\n<p>\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki yol net: kentsel at\u0131\u011f\u0131n verimli toplanmas\u0131 ve etkili geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm. Bunun i\u00e7in ileti\u015fimden h\u0131zl\u0131 ve verimli bir toplama sistemi belirlemeye kadar her ayr\u0131nt\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. Neyse ki Evreka toplamadan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tesislerine kadar her ayr\u0131nt\u0131y\u0131 sizin i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ve operasyonlar\u0131 otomatik y\u00fcr\u00fctmenizi sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<h3>Varl\u0131k Y\u00f6netimi<\/h3>\n<p>Evreka Varl\u0131k Y\u00f6netimi ile yetkililer, kamusal at\u0131k toplama s\u0131ras\u0131nda varl\u0131klar\u0131n tam kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flar. Doluluk sens\u00f6rleri sayesinde konteynerlerin doluluk oran\u0131, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ve konumu anl\u0131k verilerle belirlenir; hem zaman hem maliyet kazan\u0131rs\u0131n\u0131z. Ayr\u0131ca yetkililer:<\/p>\n<ul>\n<li>envanter y\u00f6netimi i\u00e7in stoklar\u0131 an\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilir,<\/li>\n<li>eski ve yeni verileri de\u011ferlendirerek daha do\u011fru stratejiler olu\u015fturabilir,<\/li>\n<li>varl\u0131klardaki kay\u0131p ve yolsuzlu\u011fu durdurabilir,<\/li>\n<li>t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 anl\u0131k takip edebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Filo Y\u00f6netimi<\/h3>\n<p>Filo Y\u00f6netimi Yaz\u0131l\u0131m\u0131, toplama rotas\u0131n\u0131 en verimli ve \u00e7evre dostu \u015fekilde belirler ve do\u011fru verilerle filo kontrol\u00fc sa\u011flar. B\u00f6ylece:<\/p>\n<ul>\n<li>filolar\u0131n ara\u00e7, s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve zaman bazl\u0131 durumunu anl\u0131k haritada g\u00f6rebilir,<\/li>\n<li>ara\u00e7lar\u0131n yak\u0131t miktar\u0131ndan bak\u0131m zamanlar\u0131na kadar t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00f6\u011frenebilir,<\/li>\n<li>veriye dayal\u0131 plan ve trafi\u011fe g\u00f6re verimli bir g\u00fczergah belirleyebilir,<\/li>\n<li>sorunlarla ilgili anl\u0131k bildirim alarak plan\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir ve \u00e7evikli\u011fi art\u0131rabilir,<\/li>\n<li>filoya yeni ara\u00e7 ekleyip de\u011fi\u015fiklik yapabilir,<\/li>\n<li>ilgili cihazlar\u0131 ara\u00e7lara ba\u011flayabilir,<\/li>\n<li>standart ve dinamik alanlarla istedi\u011finiz tablo yap\u0131s\u0131na ula\u015fabilirsiniz.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Birden fazla cihazdan veri al\u0131yorsan\u0131z hangisini \u00f6ncelikli tutup haritada g\u00f6sterece\u011finizi se\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n<h3>Vatanda\u015f Kat\u0131l\u0131m\u0131<\/h3>\n<p>Ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen ortalama \u00e7\u00f6p d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde vatanda\u015flar\u0131n ve m\u00fc\u015fterilerin at\u0131k toplama s\u00fcrecine etkin bi\u00e7imde kat\u0131lmas\u0131 kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Evreka bu ama\u00e7la etkile\u015fimli bir ileti\u015fim kanal\u0131 geli\u015ftirdi. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcmle:<\/p>\n<ul>\n<li>vatanda\u015flar ve m\u00fc\u015fteriler konteynerleri g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyip se\u00e7tikleri konteynerler hakk\u0131nda bilgi alabilir,<\/li>\n<li>de\u011fi\u015fen toplama saatlerini, prosed\u00fcrleri ve plan\u0131 g\u00f6rebilir, gerekirse yeni bir hizmet talep edebilir,<\/li>\n<li>y\u00f6neticiler t\u00fcm geri bildirim ve ihtiya\u00e7lar\u0131 tek ekranda g\u00f6rerek h\u0131zl\u0131 aksiyon alabilir ve idari i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Malzeme Geri Kazan\u0131m Tesisi (MRF) Y\u00f6netimi<\/h3>\n<p>Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm y\u00f6netiminin bazen \u00e7ok karma\u015f\u0131k, zahmetli ve maliyetli oldu\u011funu, bunun da k\u00fcresel \u00e7\u00f6p krizinin ba\u015fl\u0131ca nedeni oldu\u011funu belirtmi\u015ftik. Neyse ki Evreka MRF Y\u00f6netim Yaz\u0131l\u0131m\u0131 geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tesislerindeki i\u015fi kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Y\u00f6neticiler bu yaz\u0131l\u0131mla:<\/p>\n<ul>\n<li>tesislerdeki giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f kontrol\u00fcn\u00fc en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karabilir,<\/li>\n<li>malzeme ak\u0131\u015f verilerini do\u011fru g\u00f6rebilir,<\/li>\n<li>maliyeti, idari i\u015fi ve harcanan zaman\u0131 azaltarak geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm verimlili\u011fini art\u0131rabilir,<\/li>\n<li>t\u00fcm s\u00fcreci kusursuz entegrasyonla mobil uygulamadan kontrol edebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bunlar Evreka&#8217;n\u0131n sunduklar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca bir k\u0131sm\u0131. Donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcmlerimiz hakk\u0131nda bilgi almak i\u00e7in <a href=\"\/tr\/iletisim\/\">bug\u00fcn bizimle ileti\u015fime ge\u00e7in<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00fcresel \u00e7\u00f6p krizi neden b\u00fcy\u00fcyor ve y\u00fcksek teknolojili at\u0131k y\u00f6netimi toplamay\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc nas\u0131l ak\u0131ll\u0131 hale getiriyor?<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":29163,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","om_disable_all_campaigns":false,"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-45042","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45042"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45042\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45883,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45042\/revisions\/45883"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/evreka.co\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}