{"id":31022,"date":"2022-03-11T18:03:13","date_gmt":"2022-03-11T15:03:13","guid":{"rendered":"https:\/\/evreka.co\/?p=31022"},"modified":"2022-10-14T13:45:58","modified_gmt":"2022-10-14T10:45:58","slug":"kimyasal-atik-yonetimi-icin-dijital-cozumler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/evreka.co\/tr\/blog\/kimyasal-atik-yonetimi-icin-dijital-cozumler\/","title":{"rendered":"Kimyasal At\u0131k Y\u00f6netimi i\u00e7in Dijital \u00c7\u00f6z\u00fcmler"},"content":{"rendered":"\n

Daha ya\u015fanabilir bir d\u00fcnya i\u00e7in at\u0131k y\u00f6netiminin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? \u00dcretim ve t\u00fcketim dengesinin bozuldu\u011fu, bu dengesizli\u011fin de g\u0131da ve su krizi ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok probleme yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerden ge\u00e7iyoruz. Gezegenimizin k\u0131s\u0131tl\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131, canl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na b\u00fcy\u00fck zararlar veren kimyasal maddeler ve y\u00f6ntemlerle birle\u015ftirerek bu “ne pahas\u0131na olursa olsun b\u00fcy\u00fcme” h\u0131z\u0131na yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ne var ki, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 k\u00f6kl\u00fc bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirmezsek, iklim krizi ve kimyasal kirlilik ba\u015fta olmak \u00fczere sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n daha da b\u00fcy\u00fcyece\u011fi a\u015fikar. At\u0131k y\u00f6netimi tam da bu noktada devreye giriyor; sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 ve \u00e7evreyi kirleten at\u0131klar\u0131n bertaraf\u0131 kadar bu at\u0131klardan yeni kaynaklar yaratarak daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00fcretim anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirmemizi sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler de herkes i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ya\u015fam prensibiyle harekete ge\u00e7erek 2030 i\u00e7in S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131 belirledi. Sosyal yap\u0131lar\u0131n iyile\u015ftirilmesinden nitelikli e\u011fitime kadar pek \u00e7ok konuya parmak basan bu ama\u00e7lar\u0131n asl\u0131nda tek bir ortak hedefi var: Herkes i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve kaliteli bir ya\u015fam vadeden bir ekonomi anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirmek, bunu da do\u011fay\u0131 koruyarak yapmak. At\u0131k y\u00f6netimi de 12. Ama\u00e7 olan “Sorumlu \u00dcretim ve T\u00fcketim” b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli ayaklar\u0131ndan biri. Daha az kaynakla daha \u00e7ok ve sorumlu bir \u00fcretim anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirmeyi \u00f6nceliklendiren bu ama\u00e7, ye\u015fil ve d\u00f6ng\u00fcsel bir ekonomi modeli sunuyor. Bu ekonomi modelinin en \u00f6nemli alt ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri de kimyasal at\u0131k y\u00f6netimi olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Peki, kimyasal at\u0131k y\u00f6netimi neden bu kadar \u00f6nemli?<\/p>\n\n\n\n

Kimyasal At\u0131k Y\u00f6netiminin \u00d6nemi<\/h2>\n\n\n\n


Son 40 y\u0131ld\u0131r sanayi ve teknolojide ya\u015fanan geli\u015fimler \u00fcretimi de h\u0131zland\u0131rd\u0131 ve \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde hayallerimizin de \u00f6tesinde de\u011fi\u015fimler ya\u015fad\u0131k. G\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftiren sosyal ve ekonomik kalk\u0131nma, h\u0131z\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kimyasal maddelere bor\u00e7luydu. Kimyasal at\u0131klar, \u00fcretim ve t\u00fcketim d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6ylesine ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 ki, 8 saatte bir<\/strong><\/a> yeni bir kimyasal madde daha kullan\u0131ma sunuluyor!<\/p>\n\n\n\n

Sorun \u015fu ki, kimyasal maddeler sosyal ve ekonomik ihtiya\u00e7lar i\u00e7in vazge\u00e7ilmez olsa da, at\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnce canl\u0131lar\u0131n hayat\u0131n\u0131 tehlikeye at\u0131yor. Kimyasal at\u0131klar; yan\u0131c\u0131, reaktif ve toksik \u00f6zellikler g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in ekolojik dengeyi bozuyor. Ayr\u0131ca t\u0131bbi at\u0131k<\/a><\/strong>, kozmetik at\u0131klar\u0131, pil ve s\u0131v\u0131 yak\u0131t gibi pek \u00e7ok kimyasal at\u0131k t\u00fcr\u00fc, do\u011faya kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda y\u00fczy\u0131llar boyunca \u00e7\u00f6z\u00fcnemiyor. Bu y\u00fczden de kimyasal at\u0131klar\u0131n \u00e7evreye verdi\u011fi zararlar ve canl\u0131lar \u00fczerindeki olumsuz etkileri, telafisi neredeyse imkans\u0131z sonu\u00e7lar yarat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Kimyasal at\u0131k y\u00f6netiminin ciddiyetle ve son derece planl\u0131 bir \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131 gerekirken, \u00f6zellikle geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde risk hesaplamas\u0131 ve g\u00fcvenli bertaraf i\u015flemleri ciddiye al\u0131nm\u0131yor. Gelin, do\u011fru planlanan bir kimyasal at\u0131k y\u00f6netiminin nas\u0131l \u015fekillenece\u011fini inceleyelim.<\/p>\n\n\n\n

\"kimyasal<\/figure>\n\n\n\n

Kimyasal At\u0131k Y\u00f6netimi Nas\u0131l Olmal\u0131?<\/h2>\n\n\n\n


Tehlikeli at\u0131k t\u00fcrleri aras\u0131nda yer alan kimyasal at\u0131klar, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sanayi kaynakl\u0131 olsa da evsel at\u0131klar <\/strong><\/a>i\u00e7inde de hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r miktarda yer tutuyor. Ya\u011f, deterjan, boya, pil ve pestisit, evsel kimyasal at\u0131k t\u00fcrleri aras\u0131nda en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclenler. \u00d6te yandan, tehlikeli at\u0131k t\u00fcrleri aras\u0131ndaki at\u0131k ya\u011flar\u0131 i\u00e7eren ambalajlar\u0131 bile kimyasal at\u0131k olarak de\u011ferlendirecek kadar dikkatli olmam\u0131z gerekiyor. T\u00fcrkiye\u2019de 2020\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan tehlikeli at\u0131k miktar\u0131n\u0131n 30.9 milyon ton<\/a> <\/strong>oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Bu at\u0131klar\u0131 toplamaktan nihai bertaraf i\u015flemlerine kadar detayl\u0131 bir bi\u00e7imde takip etmemiz sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik risklerini ortadan kald\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00fczden kimyasal at\u0131k toplama i\u015flemi; evsel at\u0131\u011f\u0131 kayna\u011f\u0131nda ay\u0131rmaktan tutun da sanayi at\u0131klar\u0131 ve radyoaktif at\u0131klar\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmaya kadar geni\u015f operasyonlar\u0131n titizlikle y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini gerektiriyor. D\u00fczg\u00fcn bir kimyasal at\u0131k toplama plan\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131rmaya dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kimyasal at\u0131k kodlar\u0131 hakk\u0131nda da bilgi sahibi olmak son derece \u00f6nemli. Kimyasal at\u0131klar, At\u0131k Kodlar\u0131 Listesi’ne g\u00f6re genelde 06 ve 07 ile ba\u015flayan k\u0131s\u0131mda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

At\u0131k hiyerar\u015fisindeki s\u0131n\u0131fland\u0131rma ise at\u0131\u011f\u0131n bile\u015fimi, kimyasal reaksiyon verme durumu, fiziksel durum ve \u00e7evre \u00fczerinde b\u0131rakaca\u011f\u0131 etki gibi fakt\u00f6rlere g\u00f6re yap\u0131l\u0131yor. Toplama, ge\u00e7ici depolama, ara depolama, bertaraf ya da geri kazan\u0131m i\u015flemlerinin s\u0131n\u0131fland\u0131rmada belirtilen kriterlere uygun \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 ise kimyasal kirlenmenin verece\u011fi zarar\u0131 minimuma indirmeyi sa\u011fl\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda, direktiflere uygun \u015fekilde ve optimize edilmi\u015f rotalara g\u00f6re ta\u015f\u0131mak enerji tasarrufu ve \u00e7evreyi korumak ad\u0131na da \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n

Tehlikeli At\u0131k Ticareti De\u011fil Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/h2>\n\n\n\n

Kimyasal at\u0131klar\u0131n \u00e7evreye verdi\u011fi zararlar ve potansiyel sa\u011fl\u0131k riskleri \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in t\u00fcm s\u00fcre\u00e7ler \u00e7ok daha s\u0131k\u0131 standartlarla y\u00f6netilmeli. Birle\u015fmi\u015f Milletler’in S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131’nda kimyasal kirlilik ve kimyasal at\u0131k y\u00f6netimine uzun bir yer ay\u0131rmas\u0131 ile uluslararas\u0131 d\u00fczeyde ba\u011flay\u0131c\u0131 anla\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 da meselenin ciddiyetini ortaya koyuyor. Tehlikeli at\u0131klar\u0131n ezici bir \u00e7o\u011funlu\u011fu geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve genellikle geli\u015fmemi\u015f \u00fclkelere ihra\u00e7 ediliyor. Tehlikeli at\u0131k ticareti illegal bir \u015fekilde de yap\u0131labildi\u011fi ve kazalar nedeniyle \u00f6zellikle denizlerde kimyasal kirlilik meydana geldi\u011fi i\u00e7in kimyasal at\u0131k y\u00f6netimine uluslararas\u0131 d\u00fczeyde bir standart getirmek isteniyor. Bu ba\u011flamda ticaretin yerini kimyasal at\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn almas\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler de s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme geliyor. Peki kimyasal at\u0131klar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ne \u015fekilde olabilir?<\/p>\n\n\n\n

\"kimyasal<\/figure>\n\n\n\n

Kimyasal At\u0131klar\u0131n Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n


\u00c7evre kirlili\u011fi, iklim krizi ve kaynaklar i\u00e7in verilen sava\u015flar\u0131n d\u00fcnyay\u0131 daha da vahim noktalara g\u00f6t\u00fcrece\u011fi a\u00e7\u0131k. Bu y\u00fczden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00fczerinde y\u00fckselen, do\u011faya ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gezegene sayg\u0131y\u0131 esas alan yeni \u00fcretim modellerine ihtiya\u00e7 duyuyoruz. At\u0131k y\u00f6netimiyle olu\u015fturulan ikincil kaynaklara dayanan d\u00f6ng\u00fcsel ekonomi, daha iyi bir gelece\u011fin anahtarlar\u0131 aras\u0131nda olabilir. Bu ba\u011flamda, kimyasal at\u0131klar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ekonomik anlamda nitelikli bir katk\u0131 da demek.<\/p>\n\n\n\n

Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00fclke ekonomisine katk\u0131s\u0131 bir yana, titizlikle planlanan bir kimyasal at\u0131k y\u00f6netimi sayesinde kirlilikten kaynaklanan hastal\u0131klar, \u00f6l\u00fcmler ve zehirlenmeler de neredeyse s\u0131f\u0131rlanabilir. Tehlikeli at\u0131klar\u0131n geri kazan\u0131m\u0131 ise T\u00fcrkiye’deki mevzuatlara g\u00f6re \u015fu \u015fekilde yap\u0131labilir:<\/p>\n\n\n\n